

Türk mutfağında bazı yemekler vardır; sadece doyurmaz, sofraya bir karakter getirir. Tencerenin kapağı açıldığında yayılan koku, çocukluğu, kalabalık aile sofralarını ve sabırla beklenen iftar saatlerini hatırlatır. İşte hasan paşa köftesi tam olarak böyle bir yemektir.
Özellikle ramazan yemek tarifi arayanlar için hem doyurucu hem gösterişli hem de tek başına ana yemek olabilecek nadide seçeneklerden biridir. Patates püresiyle buluşan yumuşacık köfte, üzerine gezdirilen salçalı sos ve ağır ağır pişmenin verdiği o derin lezzet… İnan bana, bir kez yaptığında “3. gün iftar menüsü” için hep aklına bu tarif gelecek.
Bu yazıda sana sadece hasan paşa köftesi tarifi vermeyeceğim; aynı zamanda bu yemeğin hikâyesini, püf noktalarını ve özellikle döküm tencerede ağır pişirmenin neden lezzeti katladığını da anlatacağım.
Adı biraz merak uyandırıyor değil mi? “Hasan Paşa” kim, köfteyle ne ilgisi var?
Net bir tarihsel belge olmasa da rivayetlere göre bu yemek, Osmanlı döneminde saray mutfağında görevli aşçılar tarafından özel misafirler için hazırlanmış. Hem köfte hem püre hem sos içermesi sebebiyle tek başına zengin bir tabak sunması, onu “paşalara layık” bir yemek haline getirmiş.
O günden bugüne de özellikle:
Misafir sofralarında
Bayram yemeklerinde
Kalabalık aile buluşmalarında
Ve tabii ki Ramazan iftarlarında
sıkça yapılan bir ana yemek olmuş.
İftar vakti geldiğinde hepimizin istediği şey belli:
Ne çok ağır olacak, ne de hafif kalacak.
Hasan paşa köftesi tam bu dengeyi kuruyor:
Protein dolu köfte
Tok tutan patates püresi
Midede yormayan fırınlama/pot pişirme
Yanına sadece çorba ve salata yeterli
Bu yüzden özellikle ramazan yemek tarifi listelerinde en sevilen klasiklerden biri. Hatta pek çok evde 3. gün iftar menüsü planlanırken “bir gün kesin Hasan Paşa köftesi yapalım” denir.
Çünkü hem pratik hem de bir tık “özel gün yemeği” hissi verir.
Şimdi mutfağa giriyoruz. Haydi adım adım yapalım.
500 g dana kıyma (orta yağlı)
1 adet kuru soğan (rendelenmiş)
1 diş sarımsak
1 çay bardağı galeta unu veya bayat ekmek içi
1 adet yumurta
Tuz
Karabiber
Kimyon
Kırmızı toz biber
İnce kıyılmış maydanoz (isteğe bağlı)
4–5 orta boy patates
1 yemek kaşığı tereyağı
Yarım çay bardağı süt
Tuz
Bir tutam muskat (isteğe bağlı ama çok yakışır)
1 yemek kaşığı domates salçası
1 tatlı kaşığı biber salçası
1,5 su bardağı sıcak su
2 yemek kaşığı zeytinyağı
Kekik
Üzeri için:
Rendelenmiş kaşar peyniri veya dil peyniri
İyi bir hasan paşa köftesi tarifinin sırrı köftede başlar. Eğer köfte kuru olursa bütün lezzet kaçar.
Tüm köfte malzemelerini geniş bir kaba alın.
En az 5–6 dakika yoğurun. (Evet, gerçekten uzun yoğurun. Bu kıvamı belirler.)
Streçleyip buzdolabında 20 dakika dinlendirin.
Dinlenen harç hem şekil alır hem daha yumuşak olur.
Sonrasında cevizden büyük parçalar koparıp ortasını çukur olacak şekilde yuvarlayın. Minik kase gibi düşün.
Bu yemeği sıradanlıktan çıkaran şey aslında püredir.
Patatesleri haşlayın.
Sıcakken ezin.
Tereyağı + süt + tuz ekleyin.
Pürüzsüz, krema gibi bir kıvam elde edin.
İpucu: Püre ne kadar pürüzsüzse, hasan paşa köftesi o kadar şık görünür.
Şimdi eğlenceli kısım!
Köfteleri tavada hafif mühürleyin.
Ortalarına 1 kaşık püre doldurun.
Tepsiye veya döküm tencereye yerleştirin.
Sosu hazırlayıp üzerine gezdirin.
En üste kaşar ekleyin.
Önceden ısıtılmış 190°C fırında yaklaşık 20–25 dakika pişirin.
Fırından çıktığında üstü kızarmış, altı sosla bütünleşmiş, yumuşacık bir yemek seni bekliyor olacak.
İşte tam kıvamında bir ramazan yemek tarifi!
Şimdi gelelim işin “aşçı sırrı” kısmına.
Aynı tarifi fırın tepsisinde de yapabilirsin ama eğer elinde döküm tencere varsa… oyun değişiyor.
Döküm tencereler:
Isıyı eşit dağıtır
Uzun süre sıcak tutar
Yemeğin suyunu hapsetmesini sağlar
Lezzeti derinleştirir
Yani aslında minik bir taş fırın etkisi yaratır.
Özellikle 3. gün iftar menüsü gibi planlı sofralarda yemeği önceden hazırlayıp kısık ateşte ağır ağır pişirmek inanılmaz pratik oluyor.
Benim favori yöntemim şu:
Köfteleri döküm tencerede hafifçe mühürle
Püreleri doldur
Sosu ekle
Kapağını kapat
En kısık ateşte 25–30 dakika pişir
Bu yöntemle köfteler lokum gibi oluyor. İçine çatal değdiği anda dağılıyor.
İftar vakti geldiğinde kapağı açtığında yayılan koku… işte o an bütün mutfak “ev yemeği cenneti”ne dönüşüyor.
Bir hasan paşa köftesi tarifini mükemmel yapan şey yanında gelenlerdir.
Şunlarla şahane gider:
Mercimek çorbası
Cacık veya yoğurt
Mevsim salatası
Turşu
Güllaç veya sütlü tatlı
Böylece tam dengeli bir ramazan yemek tarifi menüsü oluşturursun.
Harç mutlaka dinlenmeli.
Sosa biraz et suyu ekleyebilirsin.
Püreyi ve köfteyi sabah hazırlayıp akşam sadece pişirebilirsin.
Tarif kolayca iki katına çıkar.
Bazen mutfakta “gösterişli ama zahmetsiz” bir yemek ararız ya…
İşte hasan paşa köftesi tam olarak bu.
Doyurucu
Ekonomik
Şık sunumlu
Ramazan sofralarına uygun
Çocukların bile sevdiği lezzet
Özellikle 3. gün iftar menüsü planlarken kurtarıcı bir ana yemek.
Eğer hala denemediysen, ilk fırsatta yap derim. Çünkü bazı tarifler sadece yemek değil, evde “sofra mutluluğu” yaratıyor. Bu da onlardan biri.
06.02.20260
)